K through 12

            Amerikan ilk ve ortaöğrenim kurumları genel olarak ilkokul (elementary), ortaokul (middle school/junior high schools) ve liselere (high school) ayrılırlar. Bu sistem anaokulundan (kindergarten) 12'nci sınıfa kadar anlamına gelen "K through 12" olarak bilinir. Çocuklar beş yaşına geldiklerinde anaokuluna altı yaşında ise ilkokula başlar ve 6'ncı sınıfa kadar ilkokula devam ederler. Ortaokul, altıncı sınıftan dokuza kadar sürer, bunu takip eden lise ise dokuz- on ikinci sınıfları kapsar. Lise son sınıfa kadar takip edilen yukarıdaki sıra standarttır ancak bunun kendi içinde bir çok modeli vardır. Ancak federal yasalar gereği 16 yaşına kadar mecburi eğitim söz konusudur. 

            Amerika'da ilk ve orta öğrenim üç ana sistemde işler. Hiçbir ücret ödenmeyen devlet okulları, genellikle dini gruplar tarafından işletilen ve öğrenim harcı ödenen özel okullar; Devlet okullarına girmek belirli şartlara bağlıdır. İyi bir öğretmen olduğunu düşünenler üçüncü yolu tercih edebilir: kendi çocuklarını eğitim vermek. Bu seçenek 'home schooling' olarak adlandırılır. Orta öğrenim 12 yılda tamamlanır. Bu aşamaya kadar eğitimi tamamlamak için üç ayrı yol izlenebilir:

  8-4 formatı
  6-3-3 formatı
  6-6 formatı

 8-4 formatı: 
            Bu formatta sekiz yıl (Elementary or Primary School) ilk okul okunduktan sonra dört yıl lise (High school) okunur.

6-3-3 formatı: 
            Bu yöntemle yalnız altı yıl ilk öğrenime (Primary School education) devam edilir. Lise iki aşamada tamamlanır. Junior High School'da üç yıl ve Senior High School'da üç yıl.

6-6 formatı:

            Bu yol da hemen hemen 6-3-3 formatı gibidir ancak altı yıllık ilk öğrenimden sonra lise altı yıllık Junior-Senior High School'da okunur. Bu eğitimin sonunda öğrenciler Lise diploması (High School Diploma) alır. 

Liselere dair bazı kurallar 

            Liseler genellikle otonomdur. Bu okulların yönetimine dair hiçbir Federal kanun mevcut değildir ve bu okullarla ilgili kural ve yönetmelikler eyaletten eyalete değişir.

Bazı genel kurallar: 

            Cinsiyeti ırk, din, öğrenme sorunları, fiziksel engeller, İngilizce konuşabilme yetisi, vatandaşlık yada göçmen statüsü göz önüne alınmaksızın ilk öğrenim (Primary education) herkes için zorunludur (ancak yaş sınırları değişir).

Müfredatlarda değişmeyen belirli konular:

  Matematik, dil becerileri, fen bilimleri, sosyal bilimler ve beden eğitimi. Bazı okullarda çocuklara bilgisayar da öğretilir.
  Lise öğrencileri çok geniş bir müfredat takip eder.

  Bazı liselerde öğrenciler bölümlere (track) ayrılır.

  Kolej veya üniversiteye devam etmeyi düşünen öğrenciler, ilgili bölümlere devam ederek, kendilerini üniversiteye hazırlayacak dersler alırlar.
  Lise son sınıftayken, öğrenci seçeceği dala göre kolej başvurusunu yapar.

Amerika'da lise okumak sanıldığı kadar zor değildir aslında. Bir Türk öğrencisi için Amerika'da lise dendiğinde akla gelecek ilk avantajlar şunlardır: 

  Amerika'da lise eğitimi öncelikle İngilizce'deki acemiliğinizi atmanıza yardımcı olacak, okurken, yazarken ve konuşurken dilinize fark edilebilir bir akıcılık kazandıracaktır.
  Ailenizden uzakta olacağınız için yaşıtlarınıza göre daha kısa sürede sorumluluk alma ve bağımsız hareket etme yetenekleri kazanacaksınız
  Amerikan kültürü ve yaşam tarzı hakkında birinci dereceden bilgi sahibi olacaksınız. 

  Ezbere dayalı eğitim yerine düşüme gücünüzü geliştirecek bir müfredat ve arkadaşça yaklaşımlara sahip öğretmenler sayesinde iyi bir akademik kariyer edinmiş olacaksınız. 

Amerika'da lise türleri

            Liseler genellikle şu şekilde gruplara ayrılmıştır;

  (Single-sex schools) Kız yada erkekler için okullar:

            Sadece kız veya sadece erkek öğrencilerin eğitim gördükleri okullardır. Kız lisesi veya erkek lisesi ayrımının sebebi öğrencilerin sosyal ve arkadaş çevrelerinden etkilenmelerini önlemektir. Özellikle kız öğrencilerin gerek ders içi gerekse ders dışında liderlik vasfını kazanmalarına yardımcı olmaktır. 

  (Military schools) Askeri okullar:

            Geleneksel lise müfredatının yanı sıra sıkı disiplin kuralları içinde temel askeri bilgilerin de verildiği okullardır. Bazı derslerde talim ve üniforma mecburiyeti vardır. 

  ESL Bridge Programs:

            Programın amacı, hiç İngilizce bilmeyen öğrencilere Amerika'da herhangi bir okulda rahatça okuyabilecekleri düzeyde İngilizce öğretmektir. Amerika'da lise okumayı düşünenlerin bu tür programlara yaz aylarında veya Nisan ayında devam etmelerinde fayda vardır. 

  Hazırlık (Postgraduate) Programları:

            Liseyi bitirdiği halde, kendisini üniversite için hazır hissetmeyen öğrenciler için hazırlanmış bir yıllık programlardır. Program özellikle okuma yazma gibi sözel becerilerin yanı sıra Matematik yeteneklerin geliştirilmesine yönelik konular işler. 16-18 yaş arasındaki öğrenciler bu tür programlara katılır.


  Devlet okulları

            Devlet okulları, öğrencilerin büyük çoğunluğuna hizmet veren devlet destekli okullardır. Bu okullar okul çevresindeki topluluktan öğrencilere hizmet sunmak üzere tasarlanmıştır. Özellikle kırsal kesimlerde ve küçük kasabalarda durum böyledir. Amerika'nın büyük şehirlerinde öğrencilerin servislerle civardaki başka okullara gitmesi yaygındır. ABD'nin büyük şehirlerinde öğrencilerin % 70'i devlet lise sisteminde yüksek kalitede bir eğitim almak amacıyla çevre bölgelerden otobüslerle gelirler. Ancak bazıları mali kaynak yetersizliğinden muzdariptir. Sonuç olarak fiziksel ve akademik çevre de bundan zarar görür. 

            Kampüs modelinde inşa edilen yerel liseler bağlı oldukları toplumun merkezinde yer alır ve güvenli banliyö yada kırsal alanlarda kurulmuştur. Öğrenciler okula geleneksel sarı otobüslerle gelir ve sabahın erken saatlerinden öğleden sonraya kadar derslere devam eder, spor ve müfredat dışı etkiliklere katılırlar. Ev ödevleri; okuma, araştırma, yazı ve test hazırlığı şeklinde olur. Okul, akşamları ve öğleden sonraları toplumsal işler ve etkinliklerin merkezidir. 

Eğer;

  ABD'de okullar açıldığında 15 - 18½ yaşları arasında iseniz
  Orta üstü derecede bir İngilizce bilgisine sahipseniz ve akıcılığınızı ilerletmek istiyorsanız
  Son üç yıl zarfında orta yada iyi notlar aldıysanız
  Akademik yıl sonunda Türkiye'ye dönmeyi düşünüyorsanız
  ABD'nin herhangi bir yerinde okul, aile ve topluma tüm yönleriyle iştirak etmek istiyorsanız devler liselerine başvurabilirsiniz.

            Tek yada iki sömestr arasında seçim yapabilirsiniz. İki dönem devam etmek istiyorsanız (tam bir akademik yıl) okula Ağustos'ta başlar Mayıs/Haziran'da bitirirsiniz. Yalnız bir sömestr okumak istiyorsanız Ağustos yada Ocak'ta başlayabilirsiniz.Ağustos'ta başlamak istiyorsanız 1 Nisan'da müracaat etmelisiniz. Ocak'ta başlamayı düşünüyorsanız 1 Ekim'de başvurmalısınız. Son başvuru tarihleri Özel Liselerde daha esnektir.

            ABD'de Devlet Liseleri değişim (exchange) öğrencilerinin ne lise öğrenimini tamamlayarak mezun olmasına müsaade eder ne de onlara diploma verir. Ancak yabancı öğrenciler, ülkelerine döndükten sonra öğrenci vizesiyle bir FSL özel okulunda veya bir Amerikan kolej yada üniversitesinde eğitimlerini tamamlamak üzere ABD'ye dönebilir. 

Ev sahibi aileler

            Ortabatı düzlüklerinde, Rocky Mountains'ın eteklerinde yada Louisiana, "Cajun"da sizi ve ülkenizi tanımak isteyen gönüllü bir ev sahibi aile yanına kalabilirsiniz. Ev sahibi aileler farklı sosyal ve ekonomik çevrelerden gelir ve banliyö ve kırsal bölgelerde yaşarlar. Gönüllüler olarak sizi aile hayatlarına kabul edeceklerinden emin olun. Aile yanına yerleştirmede coğrafi konumdan ziyade ilgi alanları ve ortak noktalar dikkate alınır.


Özel okullar
 
            ABD'de lise eğitimi almak isteyen yabancı öğrenciler için tek seçenek özel bir okuldur. 
            Devlet okulları, birkaç ayla bir yıl arasında değişen sürelerde, yabancı öğrencinin yerel aileler yanında kaldığı ve ev sahibi ailenin lise çağındaki bireyiyle okula devam ettiği öğrenci değişim sistemleri uygular ancak bunlar karşılıklı anlaşmalarla öğretmenler tarafından düzenlenir. Genellikle sonunda bir üniversiteye girmek hedefiyle ABD'de daha uzun ve kapsamlı bir eğitim için öğrenciler ülkenin çok sayıdaki özel okullarından birini seçer.

            ABD Eğitim Bakanlığı (US Department of Education), Devlet Bakanlığı (State Department) bünyesinde yer alan, İngiltere'deki Home Office benzeri bir yapıdır. Eğitim politikaları devlet kademesinde belirlenir ve her okul bölgesi, bu politikaları idaresindeki okullarda kendi yorumuyla uygular. Bölgeler arasında uygulama açısından büyük farklılık olsa da bu okullar yetersiz mali kaynaklar ve fazla kalabalık olmakla bednâmdır.

            Özel okulların öğrenci için cazibesi İngilizce'de akıcılık kazanmak, müfredatın avantajlarından yararlanmak ve öğrencilere gösterilen bireysel ilgidir. ABD özel okullarında genellikle 5:1 yada 7:1 öğrenci-öğretmen oranı vardır. Bu özellikle, derslerin 50 öğrencilik sınıflarda konferans şeklinde yapıldığı Asya ülkelerindeki ebeveynler için caziptir. Özel okulların bir diğer çekici yönü bu okulların öğrencinin üniversiteye girişini kolaylaştıran titiz kolej hazırlık sürecidir.

            Özel okullar genellikle açık, belirli bir eğitim politikasına sahiptir. Eğitim ve kişisel gelişim hedeflerini gerçekleme yolunda çalışırlar. Yabancı öğrencilerin çoğu özel okullara 9-12. sınıflarda (13-17 yaşlarında) girer. 
Pennsylvania'da tümüyle kız öğrencilerin eğitim gördüğü Grier School'da iki akademik program mevcuttur -birisi ana dili İngilizce olanlar için, diğeri ise ESL (Yabancı Dil olarak İngilizce) destekli bir program. İyi derecede İngilizce konuşan yada sadece birkaç kelime bilen0  öğrenciler okula kaydolabilir, yoğun dil programlarıyla aradaki fark kapatılır ve öğrenciler Christmas'a kadar ana müfredat sınıflarına geçmiş olurlar. İngilizce'yi oda arkadaşları ve müfredat dışı etkinlikler sayesinde çok çabuk öğrenirler. Mezun olabilmek için birçok şartı yerine getirmek gereklidir. Bu okulda öğrenciler dört yıllık İngilizce, dört yıllık tarih, üç yılık fen bilimleri ve dört yıllık matematik derslerine muadil ders almalıdır.

            Güvenlik de önemli bir konudur, özellikle son yıllarda ABD okullarında yaşanan trajik olaylardan sonra. ABD okul sisteminde farklılıklar mevcuttur. Özel okulların çoğunda sürekli güvenlik sistemi mevcuttur.

Okul seçimi

            ABD'de özel okullar arasında üç seçenek mevcuttur: parochial, day and elite boarding schools.
F-1 öğrenci vizesine başvurarak özel bir okula bir yıldan uzun bir süre devam edebilirsiniz. Bir Amerikan koleji yada üniversitesine devam etmek isterseniz konaklama olanakları mevcuttur. 

            Öğrenciler ev sahibi bir aile yanında konaklayabilir yada yatılı bir okula devam edebilir. Belirli bir bölgede konaklama temini garanti edilmese de başvuru formunda öğrenciler tercihlerini belirtmelidir. 

  Parochial schools (kilise yada dini cemaatlere bağlı okullar)
  Private day schools (gündüz eğitim veren özel okullar)
  Elite boarding schools (yatılı okullar)

Parochial schools

            Parochial okullarda eğitim ve müfredat yüksek kişisel ve ahlaki değerlere vurgu yapar. Bu okulların sahip olduğu akademik ün sayesinde okullara çok çeşitli çevre ve tüm dinlerden öğrenciler gelir. Büyük ihtimalle ev sahibi ailenizin sizinle aynı okula giden bir çocuğu olacaktır.

  akademik itibar 
  öğrencilere yüksek standartta rehberlik
  giyinme dahil geleneksel değerlere vurgu
  belirli okullarda seçmeli ESL desteği 

Private day schools

            Düşük sınıf mevcutları ve mükemmel olanaklarla birleşen yüksek akademik standartlar, özel okulları, lise öğrenimlerinde ciddi bir akademik atmosfer arayan ve bir ev sahibi aile yanında kalmak isteyen öğrenciler için mükemmel seçenekler haline getirir. 

  Küçük sınıflar
  Mükemmel spor ve müfredat dışı etkinlikler
  Şirin banliyölerde kurulu okullar
  Kusursuz üniversite hazırlığı 

Elite boarding schools

            Birleşik Devletlerde 10-18 yaş arası kız ve erkekler için özel yatılı okullar ağı vardır. "Boarding schools" olarak adlandırılan bu okullar belirli amaçları gerçekleştirmek üzere özverili eğitimcilerce kurulmuştur. Bu hedefler arasında; mükemmel akademik vasıflara sahip, kuvvetli ahlaki değerleri olan ve genellikle müsabakalar yoluyla fiziki güç ve yetenek kazanmış öğrenciler yetiştirmek vardır.

            Bu yatılı okulların büyük çoğunluğunun başlıca amacı öğrencileri seçkin üniversitelere hazırlamaktır. Bu okulların bazısı 200 yılı aşkın bir maziye sahiptir ve dünyanın etkili işletmecileri, politikacıları, bilim adamları ve 20. yüzyılın liderlerinden birçoğunu yetiştirmiştir. 

            ABD'deki boarding türü okullarda yetkin ve özverili öğretmenlerce kusursuz bir eğitim sunulur. Okullar eğitimde mükemmelliğe önem verir; kişisel ve sosyal değerlerin yanı sıra entelektüel gelişime vurgu yapılır.

Dünyanın en iyi okullarından birinde mükemmel eğitim almanın ötesinde ABD'de okumak için on iyi sebep mevcut: 

  Evden uzakta yaşama sebebiyle disiplin ve olgunluk 
  ABD üniversite ve kolejlerine girme imkanı 
  Sınıfta ve/veya sportif bir alanda liderlik yapma olanağı
  İngilizce okuma, yazma ve konuşmada akıcılık kazanma 
  Birleşik Devletler kültürü, coğrafyası, ekonomisi ve günlük hayata dair bilgi edinme
  Dünyanın her tarafından insanlarla hayat boyu devam edecek arkadaşlıklar kurma imkanı
  Örnek alacağınız öğretmenlerle sınıf dışında ilişki kurma imkanı 
  Birçok konuda, küçük sınıflarda kişisel ilgi görme imkanı 
  Yeni bir şeyler öğrenmek: bir spor dalı, tiyatro, bir enstrüman çalma, ata binme 
  ABD lise sportif oyunlarını oynama imkanı

Yatılı okullara girmek için ESL programına ihtiyacınız olacak mı?

            ABD okullarına başvuranların okuduğunu anlama ve dilbilgisi konularında İngilizce yeterliklerini göstermeleri gerekir. Ancak bu yeterli değildir, çünkü kolej ve üniversiteler daha yüksek bir yetkinlik ister. Bu yüzden, aşağıdaki konularda yetkin değilseniz bir ESL programına devam etmelisiniz. 

  Metinleri okuyup anlayabilmek 
  Yazarken ve konuşurken dilbilgisinde yetkin olmak 
  İletişimlerinde kendine güveni olmak
  Kelime bilgisi ve gerekli deyim ve kullanımlara vakıf olmak 
  Akademik çevrelerde dersleri takip edip anlayabilmek

Aile yanında konaklama imkanı sunan okullar
 

            Birçok okul yurt yerine aile yanında konaklama seçeneği sunar. Böylesi okullarda yabancı öğrenciler bir başka öğrencinin ailesi ile kalır ve o öğrenci gibi okula devam eder. Yabancı öğrenciler bu ailelerin bir üyesi olur ve okul dışındaki etkinliklere katılır. Bu, daha tipik bir Amerika tecrübesi yaşamak isteyenler için mükemmel bir deneyimdir.

Okullar, öğrencilerin ESL programına ihtiyaç duyup duymadığına nasıl karar verir?

            Başvuruların çoğunda öğrencilerden çeşitli konularda, genellikle kendileri hakkında yazı yazmaları istenir. Bu essayleri kendiniz yazmış olmanız özellikle önemlidir. Bunlar yazma ve düşüncelerini ifade etme yeteneğinin önemli bir göstergesidir. 

            Başvuruyu müteakip, kayıt görevlisi yada ESL idarecisi ile bir telefon görüşmesi düzenlenecektir. Öğrencilere çeşitli zorluk derecelerinde sorular sorulur. Tam cümleler kurmaya, sakin ve doğal olmaya çalışın. 

            Bazı okullar, kayıt sürecini tamamlamak için öğrencilerin SLEP Test (Secondary Level English Proficiency/ İkinci Derece İngilizce Yetkinliği), TOEFL yada SSAT sınavlarına girmelerini isterken bazıları öğrencileri, mülakat, yazı örnekleri, akademik not çizelgeleri ve tavsiye mektupları ile değerlendirir. Birçok durumda, öğrencinin kabul edilmiş olması halinde SLEP Test bir programa yerleştirmede kıstas olarak kullanılabilir. Okulların bu test sonuçlarını farklı değerlendirdiği de unutulmamalıdır. 

Eğitim yardımı

            Bazı okullar yabancı öğrencilere eğitim yardımı sağlar. Eğitim yardımı ailenin mali ihtiyacına göre yıllık eğitim harcında yapılan tenzilattır. Yatılı bir okul yada ABD'de yaz kampına gitmeye bütçeniz elvermiyorsa yabancı öğrencilere eğitim yardımı sağlayıp sağlamadıklarını öğrenmek için ilgilendiğiniz okullarla irtibat kurun. Durum böyle ise ihtiyaç duyduğunuz miktarı belirlemek için bir başvuru formu doldurmanız istenecektir. 

Yabancı öğrenci danışmanları ve Orientation

            Okulların çoğunda yabancı öğrencilerden sorumlu bir yabancı öğrenci danışmanı vardır. Bu öğretmenler yabancı öğrencilerin kural ve düzenlemeleri anladıkları, okulun sosyal hayatına katıldıkları ve kimden akademik, sosyal ve tıbbi yardım isteyebileceklerini bildiklerinden emin olmak ister. 
 

            Okullar ayrıca akademik yıl başında yeni yabancı ve Amerikan öğrencilerin yeni çevreye intibakını kolaylaştırmak için orientation programları düzenler.